Nedir bu Rodaj?

Çoğu otomobil kullanıcısının duyduğu ancak ne olduğunu tam olarak bilemediği RODAJ nedir? Kısaca rodaj, motor ve aktarma organlarındaki hareketli parçaların birbirlerine uyum süreci olarak özetlenebilir. Peki her araç rodaj’a ihtiyaç duyar mı? Evet! Eski aracınızda yenilediğniz motorun yanı sıra günümüzün teknolojisi çok ilerlemesine rağmen sıfır km otomobillerin modern motorları dahil rodaj sürecine ihtiyaç duyar. Ancak yenilerde rodaj süresi daha kısadır.

Yeni motorların iç yüzeylerinin kalitesinin çok iyi, üretim toleranslarının çok düşük olması sebebiyle eskisi gibi katı rodaj kuralları yok elbette. Bazı otomobil üreticileri rodaj uygulamasına bile  gerek olmadığını açıklıyabiliyor. Üreticiler son yıllarda pistonların hareket alanını egzoz emisyonunu düşürebilmek için sürekli değiştirdi. Bazı motorlarda piston ve silindir arasında binde 3’lük mesafe var. Silindir ve pistonun aralığı bu kadar küçük olan motorları, henüz yeniyken zorlamak yanlış, çünkü motorun zorlanması pistonların sıkışmasına neden olabilir ve bu uzun vadede yağ tüketimini olumsuz yönde etkiler. İlk 1000 km rodaj kurallarına uygun kullanıldıktan sonra uzun kilometreler yağ değişimi yapılmıyor. Bazı modellerde 50 bin km’ye kadar (veya 2 yıl) motor yağı değiştirilmiyor. Eski teknoloji motorlarda yağ değişim periyodları 3 bin-3 bin 500 km’ydi. Türkiye şartlarında ortalama yağ değişimi periyodu 7-8 bin km’lerde olmalı.

Doğru rodaj nasıl yapılır?
Kesinlikle gaz pedalına sonuna kadar basılmamalı! Yağlama ne kadar iyi olsa da sonuçta metal metale sürtünüyor ve aşınma meydana geliyor. Silindir ve piston yüzeyleri tam olarak düz değildirler. Hatta mikroskopla bakıldığında piston ve silindirlerin yüzeylerinde küçük tepeler bulunduğu görülür. Motor rodajdayken bu küçük tepelerin zirveleri yok edilerek düz bir yüzey oluşturuluyor. Böylece daha iyi bir yağlama sağlanıyor. Rodaj aşamasında gaz pedalına mümkün olduğu kadar yavaş basılması gerekiyor. Özellikle düşük devirlerde gaza çok yüklenilmemeli. Hatta yenilenmiş motorunuzu yapan ustanız aracınıza göre “Aman 2 bin (yahut 3 bin) deviri geçme,” diye sizi uyarır. Çünkü düşük devirlerde tam gaz, sürtünmeyi artırıyor. Sürtünmeden doğan yüksek ısı silindir iç yapısında olumsuz etkiler bırakıyor. Yanlış bilinen durum ise bu olayın uzun yolda ve sabit hızla yapılması gerektiğine inanmaktır. Olay bunun aslında tam tersidir. Motor bol bol ısınmalı ve soğumalıdır. Turbo benzinli araçta alt devirlerden boost verilerek segmanlar oturtulup ufak çaplı egt yükseltilip ardından kompresyonda soğutularak devam edilebilir. Çokca vites değiştirmeli ara hızlanmalı ve kompresörle yavaşlamalıdır. Yani bol bol trafiğe girmeli, motorun ısınmasını sağlamalı, daha sonrasında da kenara çekip soğuması sağlanmalıdır. Bu şekilde parçaların birbirine en doğru şekilde alışması sağlanır. Rodaj, aynı zamanda fren ve debriyaj sistemleri için de geçerli. Balata ve disklerin birbirine alışması gerekiyor. Debriyaj balata ve baskısı da benzer şekilde bir uyum  zamanına ihtiyaç duyuyor. Rodaj hemen hemen hareket eden her parçada geçerli. Örneğin lastikler. Üretim aşamasında lastiklerin kalıptan kolay çıkması için yüzeylerine sürülen cilanın yok olması için ortalama 500 km yol yapılması gerekiyor. Bu cila nedeniyle yeni lastiğin yol tutuş ve fren performansı zayıf olduğu için dikkatli davranmak gerekiyor.

İlginizi çekebilir...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir